Hepatitler, halk arasında sarılık da denilen, çoğunluğu virüsler tarafından oluşturulan, daha çok karaciğerin iltihaplanması olayıdır. Virüsler tarafından oluşturulan hepatitler bulaşıcıdır. En sık hepatit yapan 5 virüs tipi vardır. Bunlardan A ve E daha hafif, B, C ve Delta daha ağır hastalıklara neden olurlar. Viral hepatitler, hemen hemen ülkemizin en önemli sağlık sorunudur. Ülkemizde yılda 200 bin kişinin viral hepatit geçirdiği hesaplanmaktadır. En ağır hastalık tablolarına neden olan Hepatit B virüsünün, bir parçası olan HBsAg`nin halkımız arasındaki taşınma oranı % 5 - 6`dır. Yani sokaktan geçen her yüz kişiden beş veya altısı, Hepatit B virüsüne ait parça taşımaktadır. Bu oran, bazı bölgelerimizde daha yüksektir. Sonuçta ülkemizde 4 milyona yakın insanımız taşıyıcı durumdadır ve bunların bir kısmı da hastadır.

Ülkemizde halen bilinen 500 civarında AIDS (HIV) taşıyıcısı vardır. Aradaki büyük fark Hepatit B`nin ne kadar yaygın ve önemli olduğunu göstermektedir. Dünyada da Hepatit B`den günde ölen insan sayısı, AIDS`den yılda ölen insan sayısından daha fazladır!
 
Viral Hepatitler Neden Önemlidir?

Hepatit B geçirenlerin % 1 - 2`si ağır karaciğer yetmezliğine girmekte ve ölmektedir. Geçirenlerin % 10 - 20`si kronik (uzamış) hepatite ve bunların da bir kısmı siroza kadar gitmektedir. C ve Delta tipi hepatitlerde bu oran daha yüksektir. HBsAg taşıyıcılarında karaciğer kanseri normal toplumdan 200 kat daha yüksektir. İyileşme olsa bile, uzun süren hastalık nedeniyle çok yönlü ekonomik ve sosyal kayıplar gerçekleşmektedir. Gebelerde, doğacak çocuklar yönünden büyük tehlike söz konusudur.

 

Viral Hepatitler içinde, ülkemiz için en önemli sağlık sorunu durumunda olan Hepatit B`yi toplumda sınırlamak ve giderek azaltabilmek için, öncelikle Hepatit B taşıyıcılarını belirlemek gerekmektedir. Belirlendikten sonra, bu insanların toplum ile ilişkilerini düzene sokmak gerekir. Bu insanlar başka hiç kimseye kan veremezler. Seksüel eşleri aşılanmalıdır. Hamile iseler, doğumla birlikte doğacak bebek koruma altına alınmalıdır. HBsAg pozitif taşıyıcıların aile çevresi ve sık ilişkide bulunduğu insanlar da kontrol edilerek, gerekenler aşılanmalıdır. Böylelikle, bu durumdaki insanların çevreye ve diğer insanlara hastalığı bulaştırmaları önlenerek, Hepatit B`nin toplumda yayılması sınırlanmalıdır. Ayrıca, hemodializ ve böbrek hastaları, sağlık personeli, ilaç bağımlıları, AIDS`li hastalar, sık enjeksiyon ve tıbbi müdahele gerektiren hastalar, gebeler gibi risk grupları aşılanarak, hem kendilerini korunmalı, hem de bulaştırıcılıkları sınırlanmalıdır. Berberde ustura ile traş, ortak traş bıçağı ve diş fırçası kullanımı, kan kardeşi olma gibi alışkanlıklar önlenmelidir.

Hepatit B`nin kesin bir tedavisi yoktur, tedavide yer yer çaresiz kalınmaktadır. Üzücü sonuçları önlemek için, en iyi yol aşılamadır. Zaten bugün artık birçok uygar ülke, çocukluktan itibaren rutin aşılamaya başlamıştır. Hepatit B aşısı, her yaşta yapılabilir. İleri yaşlarda geçirilecek Hepatit B hastalığının sonuçları çok ağır olduğu için, her insanın bir an önce aşı yaptırması yararlı olacaktır.

 

Hepatit B aşısı uygulamadan önce, bazı testlerin yapılması gerekmektedir. Bunun nedeni, insanların bir kısmının Hepatit B`yi daha önceden geçirmiş olmasıdır. Araştırmalarımıza göre, toplumumuzun yarıya yakını, orta yaşa kadar farkında olarak ya da olmayarak Hepatit B`yi geçirmiş durumdadır. Çoğunluk farkında olmadan geçirmektedir. Hastalığı geçirenlerin çoğunluğunda bağışıklık (koruyuculuk) oluşmakta, bir kısmında da taşıyıcılık ya da kronik (uzamış) Hepatit B yerleşmektedir. İşte bu durumlar, yapılacak kan testleri ile anlaşılabilmektedir. Hepatit B`nin durumunu anlayabilmek için yapılması gereken 3 adet test vardır. Daha az sayıda test ile aşı kararı verildiği durumlar görüyoruz. Bir ya da iki test ile aşı kararı verilmesi, hastalığı geçiren bazı kişilerin atlanmasına ve gereksiz aşılamalara neden olacaktır. Bu nedenle mutlaka bu üç testin yapılması gerekmektedir. Yapılacak bu üç test ile kişinin daha önce Hepatit B geçirip geçirmediği, geçirmiş ise bağışıklık ya da taşıyıcılık oluşup oluşmadığı anlaşılabilmektedir.

Uzman Ekip Gereklidir Ancak bazı kişilerde testler, sınır değerlerde çıkmaktadır. Bazı durumlarda da (yaklaşık % 10 oranında) normalde beklenenin dışında sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, böylesine farklı ve karmaşık durumların değerlendirilip yorumlanabilmesi için, testleri bu işte tecrübeli ve uzman bir ekibin yapması ve yorumlaması gereklidir. Çünkü aşılama kararına da, böyle bir ekibin vereceği sonuç ve görüşler yöneltecektir.

Bu testlerden birinin net şekilde pozitifliği durumunda, aşılamaya gerek kalmayacaktır.  Bu testler için çok az bir miktar kan alınması yeterlidir.

Aşılamayı Teşvik Kampanyası Dört milyon civarında insanımızın taşıyıcı olduğu ve toplumumuzun önemli bir sağlık sorunu olarak gördüğümüz Hepatit B`yi sınırlamak için bize düşen sorumluluklar bulunduğunu düşünmekteyiz. Bu nedenle, bu konuda etkin çaba göstermeyi toplumumuza karşı bir görev olarak kabul ediyoruz. Bunun bir yolu olarak da, Aşılamayı Teşvik Kampanyası`nı Mayıs 1996'da başlattık. Bu konuda yararlı olabildiğimizi ve duyarlılık oluşumuna katkıda bulunduğumuzu gözledik.